Passend afscheid voor iedereen

Natuurlijk dichtbij zit voor mij in ieder detail. Alleen al bij mensen thuis aan de keukentafel. Daar begint vaak het eerste gesprek voor een uitvaart, met herinneringen en vragen. Tijdens zo’n gesprek merk je dat een afscheid niet door één persoon wordt gevormd, maar door iedereen die aanschuift.

De een vertelt meteen wat hij of zij belangrijk vindt. De ander blijft stiller en laat met een blik of korte reactie merken wat er speelt. Als uitvaartverzorger moet je daar aandacht voor hebben. Zowel voor de praktische vragen als voor wat tussen de regels door gezegd wordt.

Een afscheid organiseer je namelijk zelden voor één persoon. Je doet het voor de overledene én juist ook voor de mensen die achterblijven. Zij moeten later kunnen terugdenken aan een dag die houvast gaf. Niet perfect in de zin dat alles groots of weldadig was. Wel passend, herkenbaar en eigen.

Maatwerk

Ik begeleidde eens een familie die daar echt naar op zoek was. Ze hadden al verschillende locaties bekeken in de omgeving van Maastricht. Kerken, zalen, openbare plekken. Onze aula vonden ze mooi, alleen bleef er toch iets knagen. Het was netjes verzorgd, maar het vertelde niet genoeg over hem.

Uiteindelijk gingen we samen kijken bij de buitenaula van Walpot. Het was aan het einde van het seizoen en het weer zat niet echt mee. Op papier was het misschien geen logische keuze. Toen we daar stonden, midden in het groen, veranderde de sfeer. De familie keek om zich heen en wist: dit is de plek.

Hij was iemand die graag buiten was. Veel in zijn tuin, dicht bij de natuur. Geen standaard persoon en dus paste een standaard omgeving minder goed. In die buitenaula viel alles samen. Niet omdat het bijzonder moest zijn, maar omdat de plek iets van hem liet zien.

Vanaf dat moment kwam er rust. De keuzes die daarna volgden, werden lichter. Niet omdat het verdriet minder werd. Wel omdat de familie voelde dat ze hem recht deden. Dat ze niet zomaar een afscheid regelden. Dit was zijn afscheid.

In goede handen

Dat is voor mij de kern van natuurlijk dichtbij zijn. Naast mensen gaan staan in plaats van overnemen. Helpen zoeken totdat er iets ontstaat waar iedereen zich in herkent. Want als een familie aan het einde kan zeggen: zo had hij het gewild, dan is er iets kostbaars gebeurd.

Dan is een afscheid niet alleen goed geregeld. Dan wordt het gedragen. Door herinneringen, door liefde en door de mensen die samen aan tafel begonnen.